Autor: Pesach Benson • 22 października 2026 r.

Jerozolima, 22 października 2026 r. (TPS-IL) — Czy leczenie depresji w domu może być tak proste, jak korzystanie z urządzenia i granie w grę komputerową? Badanie kliniczne przeprowadzone przez izraelskich, łotewskich i niemieckich naukowców sugeruje, że takie podejście jest wykonalne, ale nie wykazano jeszcze, by działało lepiej niż leczenie kontrolne. Dorośli z ciężką depresją, którzy stosowali stymulację mózgu podczas grania w grę do treningu poznawczego, nie uzyskali większej poprawy niż uczestnicy, którzy otrzymywali stymulację pozorowaną i grę kontrolną.

Wyniki te zwracają uwagę na kluczowe wyzwanie stojące przed opieką nad zdrowiem psychicznym opartą na technologii: uczynienie leczenia dostępnym w domu nie oznacza, że jest ono skuteczne.

Kampus Uniwersytetu Hebrajskiego w Jerozolimie w dniu 3 sierpnia 2023 r. Zdjęcie: Yoav Dudkevitch/TPS-IL

Badanie DiSCoVeR było prowadzone przez prof. Mor Nahum z Uniwersytetu Hebrajskiego w Jerozolimie, wraz z badaczami z Centrum Medycznego Hadassah, Uniwersytetu Ludwika i Maksymiliana w Monachium (LMU) w Niemczech oraz Uniwersytetu Stradiņša w Rydze na Łotwie. Spośród 111 dorosłych zrekrutowanych w szpitalach w Jerozolimie, Monachium i Rydze, 109 włączono do głównej analizy.

Terapia łączyła przezczaszkową stymulację prądem stałym (tDCS), która dostarcza słaby prąd elektryczny przez elektrody na skórze głowy, z grą komputerową zaprojektowaną w celu trenowania uwagi, pamięci i podejmowania decyzji.

Uczestnicy otrzymywali albo aktywną stymulację mózgu wraz z grą do treningu poznawczego, albo stymulację pozorowaną, która naśladowała procedurę bez dostarczania aktywnego prądu, wraz z grą kontrolną bez tych samych ćwiczeń treningu poznawczego.

Po od jednej do pięciu początkowych sesjach osobistych uczestnicy kontynuowali leczenie w domu. Poproszono ich o ukończenie 30 sesji, z których każda trwała 30 minut, w ciągu sześciu tygodni.

Wykonalne, ale nie bardziej skuteczne

Naukowcy odkryli, że pacjenci w dużej mierze byli w stanie trzymać się rutyny: 86 uczestników, czyli około 79% osób włączonych do głównej analizy, ukończyło co najmniej 20 sesji. W całym badaniu ukończono 2499 z 2791 zaplanowanych sesji.

Jednak eksperymentalne leczenie nie przyniosło większej poprawy objawów depresji. W skali depresji Montgomery-Åsberg (MADRS), standardowej mierze nasilenia depresji, wyniki poprawiły się średnio o 7,3 punktu w grupie aktywnego leczenia i o 8,2 punktu w grupie kontrolnej. Różnica nie była istotna statystycznie. Podobne wyniki uzyskano podczas obserwacji po 10 tygodniach.

„W obu grupach nastąpiła znaczna poprawa i to jest wniosek, do którego wciąż wracam” – powiedziała Nahum.

„Wciąż musimy się wiele dowiedzieć o tym, co faktycznie napędza poprawę w depresji: neuromodulacja, trening poznawczy, oczekiwania, zaangażowanie, bieżąca opieka, czy po prostu struktura codziennego powracania do leczenia” – dodała. „Nasze badanie nie może na to odpowiedzieć, ale pokazuje, dlaczego starannie zaprojektowane warunki kontrolne są niezbędne, jeśli chcemy się tego dowiedzieć”.

Poprawa w obu grupach nie dowodzi, że którakolwiek z interwencji spowodowała te zmiany. Badanie nie mogło określić, czy objawy poprawiły się z powodu rutyny leczenia, oczekiwań, bieżącej opieki medycznej, naturalnych wahań w przebiegu depresji czy innych czynników.

Zdarzenia niepożądane wystąpiły w obu grupach, bez statystycznie istotnej różnicy pod względem częstości lub nasilenia. Dwóch uczestników z grupy aktywnego leczenia było hospitalizowanych: jeden z powodu ostrych myśli samobójczych, a drugi z powodu nasilenia depresji. Badacze uznali, że oba zdarzenia były mało prawdopodobne do powiązania z leczeniem.

Uczestnicy, którzy wierzyli, że otrzymali leczenie kontrolne, mieli tendencję do wykazywania mniejszej poprawy, niezależnie od ich rzeczywistego przydziału. Naukowcy ostrzegli, że ten związek nie przesądza, czy oczekiwania wpłynęły na powrót do zdrowia, czy też uczestnicy domyślili się swojej grupy leczenia na podstawie swoich postępów.

Wyniki opublikowano w recenzowanym czasopiśmie naukowym JAMA Network Open.